دوماهیك نیكرن 1/9/2010
 
   
 
Untitled Document

بسم الله الرحمن الرحيم
به‌رنامىَ هه‌لبژارتنان يىَ ليستا يه‌كگرتووى ئيسلامى كوردستان
بۆ هه‌لبژارتنيَن جڤاتا نوينه‌ريَن عيراقىَ بۆ سالا 2010

ژبۆ (دابينكرنا مافان و پاشه‌رۆژه‌كا باشتر)

ديتنا پاشه‌رۆژىَ:
پيَشڤه‌چوونا پرۆسيَسا سياسى و ئابۆرى و جڤاكي ژبۆ ئاڤاكرنا عيراقه‌كا خۆجه و سه‌ربخۆ ژ ئاليىَ سياسيڤه‌ و گه‌شه‌دار ژ ئاليىَ ئابۆريڤه‌ و هه‌ڤگرتى ژ ئاليىَ جڤاكيڤه‌ دگه‌ل پاراستنا تايبه‌تمه‌ندييَن پيَكهاتا نه‌ته‌وه‌يى و ئاينى و... هتد. و كاركرن دگه‌ل هيَزيَن نشتيمانى ييَن دلسۆز ژبۆ ب جهئينانا مافيَن دستوورى بۆ مله‌تىَ مه‌ ل كوردستانىَ ل ژيَر سيبه‌را سيسته‌مه‌كىَ ديموكراتى يىَ فره‌لايه‌نى.

په‌يام:
ژ هه‌ستكرنا يه‌كگرتووى ئيسلامى كوردستان ب پيَدڤيبوونا موكه‌مكرن و ب هيَزئيَخستنا پرۆسيَسا ديموكراتى يا راست د گورِه‌پانا عيَراقيَدا، ئه‌وا هه‌لبژارتن ئيَك ژ ريَك و كه‌ناليَن وىَ.
يه‌كگرتووى ئيسلامى كوردستان بريار دا بچيته‌ د ڤىَ ئه‌زموونا ديموكراتيدا ژبۆ:
1. موكمكرنا بهاييَن ديموكراتيه‌تىَ و بنه‌جهكرنا ستوينيَن ده‌وله‌تا ياسايىَ، و ب كارئينانا دستوورى وه‌ك سه‌ره‌كانيه‌ك بۆ چارچۆڤه‌كرنا پرۆسيَسا سياسى، و چاره‌سه‌ركرنا نه‌ليَكيان، و تمامكرنا ئاڤاهيىَ سيسته‌مىَ فيدرالى.
2. چاره‌سه‌ركرنا ئاريشه‌ييَن هه‌لاويستى د ناڤبه‌را ده‌ستهه‌لاتا فيدرال و حوكمه‌تا هه‌ريَما كوردستانىَ ل به‌ر رۆناهيا مه‌رجه‌عيه‌تا دستوورى و ب ريَكا دان و ستاندنا ئاڤاكه‌ر.
3. ب جهئينانا مادى (140) ژبۆ بدويماهيئينانا ئاريشه‌يا كه‌ركووكىَ و ده‌ڤه‌ريَن دووبه‌ره‌كى ل سه‌ر.
4. نه‌هيَلانا گه‌نده‌ليىَ، و ئستيغلالا سامانيَن عيراقىَ ژبۆ خزمه‌تا مله‌تى، و دابه‌شكرنا پشكه‌كىَ ژ داهاتييَن گازىَ دا ل سه‌ر هاولاتيان.
5. به‌رگرى ژ ده‌سكه‌فتيَن دستوورى ييَن خه‌لكىَ كوردستانىَ و راوه‌ستيان به‌رامبه‌ر وان هه‌مى پيَكۆليَن دڤيَن ده‌ستهه‌لاتا هه‌ريَمىَ كيَم بكه‌ن.

دوپاتى ل سه‌ر ئاشكراييا به‌رنامىَ هه‌لبژارتنان يىَ يه‌كگرتووى ئيسلامى كوردستان، دوپاتيه‌ ل سه‌ر پيَگريا به‌ربژيَريَن وىَ ب بنه‌ما و نه‌گهورِيَن گشتى ئه‌ويَن د كاركرنيَدا ژبۆ بجهئينانا ڤان ئارمانجان موكم دبن و ل دويف گرنگيىَ:
ئيَك: دانانا ده‌ستهه‌لاته‌كا ديموكراتى يا ژيرانه‌ و دوپاتكرنا ماف و ئازادييَن سه‌ره‌كى بۆ هه‌مى هاولاتيان ب ريَكا كاراكرنا رۆلىَ ده‌زگه‌هيَن زيَره‌ڤانيىَ و بهيَزكرنا ريَكيَن پرسيار و شه‌فافيه‌تىَ و موكمكرنا بنه‌مايىَ فره‌لايه‌نيا سياسى و بده‌سڤه‌ئينانا ده‌ستهه‌لاتىَ ب ريَكيَن ئاشتيانه‌ ب ريَكا هه‌لبژارتنيَن ئازاد و پاقژ و نه‌هيَلانا گه‌نده‌ليىَ و كاراكرنا رۆلىَ ده‌زگه‌هيَن جڤاكىَ مه‌ده‌نى يىَ سه‌ربخۆ.
دوو: دانانا ده‌ستهه‌لاته‌كا دادوه‌رى و ياسايى يا سه‌ربخۆ كو دادپه‌روه‌رى و وه‌كهه‌ڤيىَ بۆ هه‌ميان بجهبينيت ب ريَكا قه‌زايه‌كا سه‌ربخۆ و بىَ لايه‌نيا ده‌زگه‌هيَن وىَ و كاراكرنا رۆلىَ داواكاريا گشتى و كيَمكرنا كاروباريَن رۆتينى ل دادگه‌هان.
سىَ: ب جهئينانا مادىَ 140 ژ دستوورى يىَ تايبه‌ت ب كيَشه‌يا كه‌ركووكىَ و ده‌ڤه‌ريَن دوبه‌ره‌كى ل سه‌ر و دانا برِيارىَ بۆ تخويبيَن هه‌ريَما كوردستانىَ ڤه‌.
چار: خۆشكرنا په‌يوه‌ندييَن هه‌ريَمىَ دگه‌ل به‌غدا ب ريَكا دستوورىَ به‌رده‌وام بۆ چاره‌سه‌ركرنا ليَكڤه‌كرنا سامان و ده‌ستهه‌لاتىَ د ناڤبه‌را واندا و چاره‌سه‌ركرنا هه‌بوونا پيَشمه‌رگه‌ى و دانانا وى وه‌ك پشكه‌كا شه‌نگسته‌يى بۆ له‌شكه‌رىَ عيراقا ئيَكگرتى و نه‌خشه‌كيَشانا ميزانيا دارايى يا هه‌ريَمىَ ئه‌وا گريَدايى ب هژمارا ئاكنجيانڤه‌ و زرِبه‌هريىَ و به‌رهه‌مئينانا ده‌ڤه‌رىَ ژ ده‌ريَخستنا گازىَ و غازىَ.
پيَنج: دابينكرنا ئيَمناهيىَ بۆ هاولاتى و جڤاكى.
شه‌ش: گريَدانا په‌يوه‌ندييَن ده‌وله‌تى ييَن موكوم و پشكداريا هه‌ريمىَ يا كارا ل سه‌ر شه‌نگستىَ به‌رژه‌وه‌ندييَن هه‌ڤپشك و ريَزگرتنا هه‌ڤدوو و مايتيَنه‌كرن د كاروباريَن ناڤخۆييدا و ريَزگرتنا سه‌روه‌ريا نشتيمانى يا عيراقىَ.
حه‌فت: ئابۆره‌كىَ هه‌مه‌جۆر يىَ داهاتيان و جڤاكه‌كىَ هه‌ڤسه‌نگ و هاولاتيه‌كىَ به‌رهه‌مدار هه‌ست ب خۆشى و به‌رفره‌هى و ژين و ژياره‌كا سه‌رفه‌راز بكه‌ت، ب ريَكا باش به‌رهه‌مئينانا داهاتييَن سروشتى و بلندكرنا ئاستىَ ژيارىَ و په‌يداكرنا ده‌ليڤيَن كارى بۆ هاولاتيان ب ريَكا به‌رناميَن نه‌خشه‌كرى و گه‌شه‌كرى.
هه‌شت: دانا ده‌ليڤه‌ى بۆ كه‌رتىَ تايبه‌ت دا ب رۆله‌كىَ پيَشه‌نگى راببيت د پرۆسيَسا گه‌شه‌كرنيَدا ب ريَكا پيَشكيَشكرنا خزمه‌تيَن پيَدڤى ژ خزمه‌تيَن به‌نكى و سيسته‌ميَن هه‌ڤبه‌ست و به‌رهه‌مئينانىَ.
نه‌ه: په‌يداكرنا خزمه‌تيَن ژيَرخانه‌يى و خزمه‌تيَن جڤاكى ييَن پيَدڤى بۆ هاولاتيان (ئاڤ و سولين، كه‌هره‌ب، سۆته‌مه‌نى، گه‌هاندن و ڤه‌گوهاستن).
ده‌ه: دابينكرنا خزمه‌تيَن ساخله‌ميىَ ييَن پيَدڤى و بىَ به‌رامبه‌ر بۆ هاولاتيان.
يازده‌: نه‌هيَلانا هه‌ژاريىَ ب ريَكا بهيَزكرنا سيسته‌مىَ ئابۆرى و به‌رهه‌مئينانا چيَتر بۆ داهاتييَن سروشتى و په‌يداكرنا ده‌ليڤيَن كارى بۆ هاولاتيان و نه‌هيَلانا بىَ كاريىَ و دابينكرنا ئاستىَ ژين و ژيارىَ و جهىَ ئاكنجيبوونىَ يىَ گونجاى بۆ وان.
دوازده‌: دابينكرنا جهيَن ئاكنجيبوونىَ كو خزمه‌تيَن جڤاكى ييَن گونجاى بۆ هه‌مى هاولاتيان تيَدا هه‌بن.
سيَزده‌: ب كارئينانه‌كا باش بۆ به‌رهه‌مئينانا گازىَ و غازىَ ب ئارمانجا هه‌مه‌رِه‌نگيىَ د داهاتييَن ئابۆريدا پيَخه‌مه‌ت بجهئينانا گه‌شه‌بوونا به‌رده‌وام ب ريَكا زيَده‌كرنا به‌رهه‌مىَ گازىَ و غازىَ و پارزنينا به‌رهه‌ميَن وىَ ژبۆ دابينكرنا پيَدڤيا ناڤخۆيى و هاندانا به‌رهه‌ميَن گازىَ ييَن جودا جودا.
چارده‌: چاندن ببيته‌ ژيَده‌ره‌ك ژ ژيَده‌ريَن داهاتىَ نه‌ته‌وه‌يى ب ريَكا گه‌شه‌كرنا گوندان به‌رامبه‌ر باژيَران ب ريَكا دوباره‌ ئاڤه‌دانكرنا گوندان و پيَشكيَشكرنا پيَدڤييَن ژيارىَ و دانانا تۆريَن ئاڤدانىَ ييَن نوى و جودا جودا و كاركرن بۆ دورستكرنا سكريَن ئاخىَ ژبۆ زيَده‌كرنا به‌رهه‌مىَ چاندنىَ و كۆمكرنا ئاڤا ژيَر ئه‌ردى.
پازده‌: گه‌شه‌دان د بياڤىَ پيشه‌سازيدا ب ئارمانجا په‌يداكرنا جڤاكىَ به‌رهه‌مدار و هاندان و  پشته‌ڤانيكرنا پرۆژه‌ييَن بچويك و ناڤنجى ب ريَكا دويرئيَخستنا ده‌وله‌تىَ ژ پرۆژه‌ييَن پيشه‌سازى ييَن بچويك و ناڤنجى و پشته‌ڤانيا وان ل دويف بودجا ده‌وله‌تىَ و هاندانا پيشه‌سازييَن مه‌زن د بياڤىَ ئاڤاكرن و ئاڤه‌دانكرن و پيشه‌سازييَن پترۆكيميايى و چاندنيَدا.
شازده‌: پيَشئيَخستنا سيسته‌مىَ په‌روه‌رده‌ و فيَركرنىَ ژبۆ كۆمكرنا شاره‌زايى و تايبه‌تمه‌ندييَن پيَدڤى ژبۆ پرۆسيَسا گه‌شه‌كرنىَ ب ريَكا پويته‌دانا ب بهاييَن ئيسلامى و مرۆڤاتى به‌رنامه‌كرى د ده‌زگه‌هيَن فيَركرنيَدا ژبۆ موكمكرنا گيانىَ دلسۆزى و ليَبۆرين و ڤيان و هه‌ڤوه‌لاتيبوونا قه‌نج و هه‌ست ب به‌رپرسيىَ و دويركه‌فتنىَ ژ سته‌م و زۆرى و تونديىَ و كيَمكرنا يىَ دى و نويكرنا به‌رناميَن فيَركرنىَ ب ريَكه‌فتن د ناڤبه‌را ره‌سه‌نى و نويخوازييَدا.
هه‌ڤده‌: پاراستنا ژينگه‌هىَ ب ريَكا دانانا زيَره‌ڤانيىَ ل سه‌ر كارگه‌هيَن ژينگه‌هىَ پيس دكه‌ن و به‌رفره‌هكرنا رويبه‌رىَ كه‌سكاتيىَ د ناڤ باژيَراندا و ده‌رڤه‌ى باژيَران و پويته‌دان ب دارستان و دار و باران و پاقژكرنا ژينگه‌هىَ ژ پاشماييَن شه‌رِا.
هه‌ژده‌: ب جهئينانا ئيَمناهيا جڤاكى بۆ هه‌مى چين و ته‌خيَن جڤاكى ب ريَكا كاراكرنا هه‌ڤپه‌يمانييَن ده‌وله‌تى و ته‌رخانكرنا هنده‌ك پشكان ژ بودجا گشتى بۆ په‌يداكرنا پيَدڤييَن شه‌نگسته‌يى بۆ وان:
(ژن): پشكداركرنا وىَ د پرۆسيَسا سياسى و چيَكرنا برِياريَدا و نه‌هيَلانا جودايىَ د ناڤبه‌را وىَ و زه‌لاميدا ل جهيَن سه‌ركرداتيىَ و پله‌ييَن تايبه‌ت و به‌رهنگاريا هه‌مى ره‌نگيَن توند و تيژيىَ دژى ژنىَ.
(گه‌نج): په‌يداكرنا ده‌ليڤيَن كارى و پشته‌ڤانيا تمام بۆ ژنئينانىَ و دورستكرنا خيَزانان و كاراكرنا رۆلىَ ده‌زگه‌هيَن گه‌نجان و پاراستنا وان ژ مايتيَكرنيَن ده‌وروبه‌ران.
(زارۆكينى): مسوگه‌ركرنا فيَركرنا بنه‌ره‌تى بۆ هه‌ر زارۆكه‌كى و پاراستنا وى ژ توند و تيژيىَ و كارپيَكرنا وان د كاريدا.
نوزده‌: گه‌شه‌كرنا گه‌شت و گوزاريىَ و كه‌له‌پۆرىَ مه‌ يىَ ره‌وشه‌نبيرى و شوينوارى ب ريَكا هاندانا به‌رهه‌مئينانىَ د بياڤىَ گه‌شت و گوزارى و خۆشي و پاراستنا كه‌له‌پۆرىَ ره‌وشه‌نبيرى يىَ ئيسلامى و نه‌ته‌وه‌يى و ڤه‌ژينكرنا شوينواران ب ريَكيَن ته‌كنيكى ييَن نوى.
بيست: دانانا سه‌نته‌ريَن ڤه‌كۆلين و تايبه‌تمه‌نديىَ د گه‌له‌ك بياڤاندا ژبۆ پالدانا كاروانىَ گه‌شه‌كرن و ئاڤاكرنىَ بۆ موكمكرنا گيانىَ ده‌زگه‌هاتيىَ و هزركرنا ستراتيجى و پاراستن و په‌يداكرنا تايبه‌تمه‌ندان ل دويف پيَدڤيا كاروانىَ گه‌شه‌كرنىَ.
ل دويماهيىَ سۆزىَ دده‌ينه‌ وان هه‌مييَن دىَ ده‌نگىَ خۆ ده‌نه‌ مه‌ كو ئه‌م ل يه‌كگرتووى ئيسلامى كوردستان دىَ كاركه‌ين ژبۆ ب جهئينانا ڤان ئارمانجان ب ريَكا هنده‌ك پيَنگاڤ و پيَرابوونيَن ئاشكرا ب ره‌نگه‌كى كو به‌رهه‌مىَ وان ببيته‌ سه‌روه‌ريا دادپه‌روه‌رى و ياسايىَ و موكمكرنا نه‌گوهورِيَن پرۆسيَسا ديموكراتى ژ لايه‌كى، و كاراكرنا كاروانىَ گه‌شه‌كرنىَ ژ لايه‌كىَ ديڤه‌، و خودىَ پشته‌ڤانه‌.

 

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

web counter
   
رێڤه‌به‌رێ نڤیسینێ
صلاح قاسم
سه‌رنڤیسه‌ر
نازم صالح رێكانی
خودانێ ئمتیازێ
سامی عبدالله ئه‌تریشی